นพ.ลพบุรี นาทะสิริ ศัลยแพทย์กระดูกและข้อเฉพาะทางเวชศาสตร์การกีฬา ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลหัวเฉียว กล่าวว่า.. อาการปวดข้อไหล่ อาจทำให้กิจกรรมง่าย ๆ ในชีวิตประจำวันกลายเป็นเรื่องยาก ไม่ว่าจะเป็นการสระผม หวีผม หรือแม้แต่การใส่เสื้อผ้า รวมถึงการรบกวนการนอนหลับ ซึ่งอาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่เรื่องของอาการปวดเมื่อยธรรมดา แต่เป็นสัญญาณเตือนของ “กลุ่มอาการเอ็นข้อไหล่” ที่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิต

Rotator Cuff Syndrome (กลุ่มอาการเอ็นหัวไหล่) เป็นกลุ่มอาการที่ครอบคลุมความผิดปกติหลายอย่างที่ส่งผลต่อกลุ่มกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นรอบข้อไหล่ (Rotator Cuff) ซึ่งทำหน้าที่ช่วยในการยกและหมุนแขน รวมถึงช่วยรักษาความมั่นคงของข้อไหล่ ความผิดปกติในกลุ่มอาการนี้ได้แก่:

• ภาวะเอ็นอักเสบ (Tendinitis/Tendinosis): การอักเสบหรือการเสื่อมของเส้นเอ็น
• ภาวะถุงน้ำอักเสบ (Bursitis): การอักเสบของถุงน้ำ (Bursa) ซึ่งอยู่ระหว่างเส้นเอ็นกับกระดูก
• ภาวะกระดูกงอกทับเส้นเอ็น (Shoulder Impingement Syndrome): เกิดขึ้นเมื่อกระดูกงอกหรือมีอาการบวมทำให้เกิดการเสียดสีและกดทับเส้นเอ็นและถุงน้ำเมื่อมีการยกแขน
• ภาวะเส้นเอ็นฉีกขาด (Rotator Cuff Tear): เส้นเอ็นฉีกขาดบางส่วนหรือฉีกขาดตลอดความหนา

สาเหตุหลัก เกิดจากความเสื่อมตามวัย มักพบในผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป เนื่องจากเส้นเอ็นเสื่อมสภาพลงตามกาลเวลา การบาดเจ็บเฉียบพลัน เช่น การหกล้มโดยใช้มือยันพื้น หรือการยกของหนักแบบกระทันหัน การใช้งานซ้ำ ๆ มากเกินไป (Overuse) โดยเฉพาะกิจกรรมที่ต้องยกแขนเหนือศีรษะเป็นประจำ เช่น การเล่นกีฬา (เบสบอล, เทนนิส) หรืองานอาชีพ (ช่างทาสี, ช่างไม้) กระดูกงอก (Bone Spurs) กระดูกที่งอกออกมาใต้กระดูกส่วนบนของข้อไหล่ (Acromion) ทำให้เสียดสีกับเส้นเอ็น

การรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและลักษณะความผิดปกติ (อักเสบ, ฉีกขาดบางส่วน หรือฉีกขาดสมบูรณ์)  การรักษาแบบไม่ผ่าตัด (Conservative Treatment) มักใช้เป็นแนวทางแรก โดยเฉพาะในกรณีที่เส้นเอ็นอักเสบหรือฉีกขาดไม่รุนแรง โดยแนะนำให้ปฏิบัติตน ดังนี้

• พักการใช้งาน (Rest): หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้เกิดอาการปวด
• ประคบเย็น (Ice): ประคบเพื่อลดอาการอักเสบและบรรเทาปวด
• ใช้ยา: ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เพื่อลดอาการปวดและการอักเสบ
• ทำกายภาพบำบัด (Physical Therapy): เน้นการออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบข้อไหล่
• การฉีดยา: การฉีดยาสเตียรอยด์ (Corticosteroid Injection) เข้าไปในข้อไหล่เพื่อลดการอักเสบและบรรเทาปวด (มักใช้เป็นครั้งคราว)

การผ่าตัด (Surgery) จะพิจารณาเมื่อการรักษาแบบไม่ผ่าตัดไม่ได้ผล หรือในกรณีที่มีการฉีกขาดของเส้นเอ็นขนาดใหญ่ โดยส่วนใหญ่การผ่าตัดจะเป็นแบบส่องกล้อง

ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลหัวเฉียว พร้อมให้บริการผ่าตัดส่องกล้องข้อไหล่ (Arthroscopic Shoulder Surgery) ซึ่งเป็นวิธีการผ่าตัดแบบแผลเล็ก โดยใช้กล้องขนาดเล็ก (arthroscope) และเครื่องมือผ่าตัดเฉพาะทางสอดเข้าไปในข้อไหล่ผ่านแผลขนาดเล็ก ๆ ประมาณ 1 เซนติเมตร เพื่อวินิจฉัยและรักษาความผิดปกติภายในข้อไหล่  

ข้อดีคือ แผลมีขนาดเล็กมาก ทำให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็ว เจ็บปวดน้อยกว่าการผ่าตัดแบบเปิด ลดโอกาสในการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อโดยรอบ เนื่องจากแพทย์สามารถมองเห็นบริเวณที่ผ่าตัดได้ชัดเจนผ่านจอภาพ ลดระยะเวลาในการพักฟื้นและนอนโรงพยาบาล ผู้ป่วยส่วนใหญ่อาจกลับบ้านได้ในวันเดียวหรือพักเพียง 1-2 คืน และสามารถทำกายภาพบำบัดได้เร็ว ทำให้ผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้เร็วและปลอดภัยมากขึ้น